#
#
#
#
#

Vyhledávání

rozšířené vyhledávání ...

DATUM A ČAS

Dnes je úterý, 17. 5. 2022, 20:04:09

KALENDÁŘ AKCÍ

Facebook

AKTUÁLNÍ TEPLOTA

17.5.2022 19:59

Aktuální teplota:

13 °C

Vlhkost:

74,7 %

Rosný bod:

8,6 °C

APLIKACE

Logo mobilní aplikace

Aktuální informace v mobilní aplikaci zdarma ke stažení:

google-play-downloadapp-store-download

 

UZOb

POČÍTADLO PŘÍSTUPŮ

Návštěvnost:

ONLINE: 3
DNES: 295
TÝDEN: 629
CELKEM: 1029194

PARTNERSKÁ MĚSTA

POLSKOlogo

  Powiat Glubczycki

 

POLSKOlogo

Obec Mszana

 

SLOVENSKOlogo

Obec Stráňavy

 

Opavské Slezsko

Krajina břidlice

Centrum inkluze

Obsah

2 - KOSMOS I GEOLOGIA KRAJU

KRÓLOWA ZIEMI POD WPŁYWEM ŚRODOWISKA

Oczywiste jest, że większość jednostek geomorfologicznych na tym obszarze wyewoluowała z główną przyczyną procesów wewnętrznych, wynikających głównie z przepływu ciepła w Ziemi.

Zdarzenia, które zachodzą pod wpływem otaczającego wszechświata, a następnie wpływają na budowę geologiczną i rozwój geomorfologiczny Ziemi, zwykle zachodzą całkowicie natychmiast lub bardzo powoli przez wiele milionów lat lub stale, podczas gdy aktywność ta pozostaje ukryta przed ludzką percepcją. W związku z tym obserwacja takich wydarzeń jest prawie niemożliwa. Dla geologów obserwacja skał staje się kluczem do zrozumienia tych wydarzeń. Ich szczegółowe badania mogą w wielu przypadkach ujawnić, jak wyglądała Ziemia na setki milionów lat, zanim geolodzy zaczęli ją badać. Obecnie do badania Ziemi wykorzystuje się tak dokładne metody pomiarowe, że są one w stanie wykryć nawet bardzo powolne ruchy skorupy ziemskiej.

Przyczyny takich zdarzeń obejmują:

- uderzenie asteroid i meteorytów

- zmiany wywołane grawitacyjnym działaniem Słońca, Księżyca i planet w Układzie Słonecznym,

- zmiany orbity ciała Ziemi wokół Słońca, odchylenia osi Ziemi, zmiany w obrocie Ziemi,

- wpływ promieniowania kosmicznego i słonecznego.

ja m p a k t y

Najsłynniejszym wydarzeniem uderzenia jest z pewnością uderzenie asteroidy, które zakończyło erę gigantycznych gadów i zapoczątkowało nową epokę geologiczną Ziemi - trzeciorzęd. Luis W. Alvarez datował ten scenariusz na 65 milionów lat przed dniem dzisiejszym. W 1991 roku Alan R. Hildebrand zidentyfikował to wydarzenie z kraterem Chicxulub w Zatoce Meksykańskiej. Upadek asteroidy spowodował nie tylko wyginięcie wszystkich żywych stworzeń w odległym otoczeniu, ale także spowodował zmiany geomorfologiczne na powierzchni Ziemi w postaci krateru uderzeniowego o średnicy 177 km, osuwisk i powstania uskoków tektonicznych. Uwolniona energia spaliła tysiące kilometrów lasów, zalewając kontynent tsunami, które dotarło do setek kilometrów dalej. Według obliczeń naukowych uderzenie asteroidy uwolniło do atmosfery około 325 miliardów ton siarki i ochłodziło klimat planety na ponad pięć lat.

Bliższym przykładem czasu i miejsca jest uderzenie w bawarskich miejscowościach Steinheim i Nördlingen, utożsamiane z uderzeniem dwóch ciał 14,6 miliona lat temu. Wydarzenie pozostawiło krater o średnicy 3,8 km i jednocześnie piękny pomnik – perełki mołdawitu. Mołdawity należą do grupy naturalnych szkieł zwanych tektytami, które powstały w wyniku wyrzucenia skał przetopionych przez falę czołową tuż przed uderzeniem asteroidy. Na podstawie analiz pęcherzyków powietrza zamkniętych w mołdawitach stwierdzono, że te piękne kamienie zastygały podczas pielgrzymki w bardzo wysokich warstwach atmosfery, a następnie opadły na tereny wokół Czeskich Budziejowic, Třebíča, Cheba, Lipska i austriackiego Waldviertel.

Obecnie Ziemia statystycznie natyka się na 1 m ciało raz w roku. Spotkania z większymi ciałami mogą podzielić dziesiątki tysięcy lub miliony lat. Manifestacje zderzeń z mniejszymi kosmicznymi śmieciami są często obserwowane w ciągu roku jako sporadyczne meteory (sporadyczne meteory lub tzw. bolidy o jasności większej niż Wenus) lub romantyczne roje „spadających gwiazd”.

Výmena  latek s kosmem

Oprócz dużych meteorytów na Ziemię codziennie spada około 2 ton mikrometeorytów. W wolno osadzających się osadach głębinowych materia kosmiczna stanowi 60%. Teoretycznie Ziemia mogłaby wzrosnąć nawet o 8 miliardów ton przestrzeni w ciągu miliardów lat rozwoju.

Wręcz przeciwnie, duża ilość gazu ucieka z atmosfery ziemskiej w kosmos. Ich liczbę interpretuje się bardzo różnie, ale z pewnością są znacznie mniejsze niż korzyści z kosmosu.

Vliv Slunce

Największy wpływ na warunki ziemskie ma niewątpliwie słońce. Jest to źródło energii, które wytwarza około 4 1023 kW energii na sekundę i dlatego jest prawdopodobnie jedynym źródłem całej energii wykorzystywanej na Ziemi podczas jej rozwoju, z wyjątkiem energii wytworzonej w reakcji jądrowej w celu przekształcenia wodoru w hel. Wytwarza również promieniowanie jonizujące, materiał słoneczny i pole magnetyczne, które przemieszcza się w środowisku międzyplanetarnym z dala od Słońca. Tworzy tzw. wiatr słoneczny, który wpływa na pole elektromagnetyczne Ziemi. Powoduje zorze, protonowe i elektromagnetyczne burze na Ziemi. Wpływ aktywności słonecznej jest szczególnie widoczny na pogodę. W XVII i XVIII wieku minimum plam słonecznych zbiegło się z tak zwaną małą epoką lodowcową w Europie.

Vlivy Miesiąc

Księżyc ma bardzo silny wpływ na Ziemię, szczególnie grawitacyjnie, jako najbliższe ciało kosmiczne, oraz oddziaływaniem pola elektromagnetycznego. Grawitacyjne działanie Księżyca tworzy tzw. zjawiska pływowe, które objawiają się podnoszeniem się i obniżaniem poziomu oceanów i mórz, ale także w litosferze. Powoduje podobne ruchy w fazie ciekłej, gazowej, a nawet stałej, co ostatecznie dopełnia powierzchnię ziemi.

Zmeny v rotaci Z e mě

W geologicznej przeszłości Ziemia obracała się wokół własnej osi szybciej, dzień był krótszy. Pomiary bezpośrednie wykazują odchylenia sekularne, zwłaszcza utratę energii kinetycznej (tj. spowolnienie rotacji), która wynosi 0,00164 sekundy na wiek. Badanie stref wzrostu koralowców paleozoicznych pokazuje, że we wczesnym paleozoiku rok miał 400 dni.

Zmiany w aktualnej pozycji zmiany

Wpływ cykli astronomicznych przejął Joseph Adhémar już w 1842 roku, kiedy połączył epokę lodowcową z astronomicznie długimi zimami. James Croll twierdził również, że jest to większa odległość od Słońca, ale błędnie założył, że epoki lodowcowe miały miejsce, gdy Ziemia znajdowała się dalej od Słońca zimą (na półkuli północnej). W 1941 r. serbski matematyk i geofizyk Milutin Milankovic w swojej publikacji „The Principle of the Earth's Sun and its application to the Ice Age Problem” przedstawił swoje odkrycie, w którym wyjaśnił teorię wpływu zjawisk astronomicznych (orbit planetarnych) na Ziemię promieniowanie, rozwój klimatu i epoki lodowcowe.

Doba ledova v  Krajině břidlice

Wpływ klimatu lodowcowego (zimny i suchy klimat epok lodowcowych) przejawiał się na tym terenie intensywnym wietrzeniem mrozowym. Wszakże nieopodal znajdował się również front lądolodu, który dotarł do nas ze Skandynawii - w północnych peryferiach regionu opawskiego i na wschodnim krańcu, gdzie lodowiec przenikał aż do Bramy Morawskiej. Periglacjalne (w pobliżu lodowców) wietrzenie mrozowe jest odpowiedzialne za powstawanie różnych form skalnych, takich jak chaty z bali i skaliste morza w pobliżu Domašova nad Bystřicí. Kształty skalne wymodelowane bezpośrednio przez lodowce można jeszcze zobaczyć na cyplach Osoblažský lub Javornický.

Podczas badań geomorfologicznych w 1978 r. w wykopach pod budowę kołchozu Svobodné Heřmanice w zachodniej części Wyżyny Stěbořickiej znaleziono osady, które są bezpośrednim dowodem zlodowacenia plejstoceńskiego w szerszym otoczeniu wsi. Oprócz głazów lokalnych skał, łupków kulmskich i podrobów, w plejstoceńskich osadach polodowcowych znaleziono głazy skał nordyckich, z których największy, składający się z granitowego porfiru rapakivic z Wysp Alandzkich, miał wymiary 50 x 60 x 70 cm. Zgodnie z przeznaczeniem są to głazy uformowane z granitu synkinematycznego, mocno przypominającego perniógranit z SW. Finlandia, porfir z granitu rapakivic, granit północny, kwarcyt północny itp. Charakter opisywanych glin ilasto-piaszczystych i piasków gliniastych wskazuje, że są to gliny (nagromadzenia materiału transportowanego przez lodowiec) moreny dennej zlodowacenia halowego.

Z występowania osadów polodowcowych w tej miejscowości, a także z osadów zlodowacenia kontynentalnego (starszy - Ester i młodszy - Sálský) w pobliżu Velké Heraltice można stwierdzić, że na całym obszarze Stěbořic znajdują się skraje wyższego terenu najbardziej wysuniętej na wschód części Wyżyny Bruntalskiej.

Gdzie można zaobserwować takie skały?

W opuszczonej piaskownicy pod Kujawem koło Fulneku odkryto osady wodnolodowcowe (powstałe w wyniku działania topniejących lodowców) pokryte glinami lessu marmurowego. W osadach żwirowych przeważają skupiska kwarcu i piaskowców, rzadziej mułowce i licznie występują nordyckie, z których najobficiej występuje krzemień bałtycki, czerwony piaskowiec bałtycki i dalarny, granitoidy ålandzkie i porfir.

Kolejnym miejscem jest piaskownica w Lichnovie w regionie Bruntál. W żwirze dominują lokalne, kulmskie skały transportowane na czele lodowca.

W drobniejszych frakcjach wzrastają proporcje kwarcu i skał nordyckich ze Skandynawii oraz z dna i wybrzeża Bałtyku transportowanych przez lodowiec na większą odległość.